Historie

Het Boltsebroek

De naam Het Boltsebroek laat zich eenvoudig verklaren. Broek verwijst naar broekgronden en deze lagen in het gebied ‘De Bolt’. Men spreekt trouwens van wonen ‘Op de Bolt’. De ‘bolt’ verwijst naar de zandheuvels, van oorsprong Maasduinen, die als bulten hier in dit landschap lagen.

De naam ‘De Bolt’ wordt in archieven al in het jaar 1460 genoemd. Op de Bolt heeft Huize de Bolt of te wel het Boltsehuijs gestaan. Op oud kaartmateriaal staat het als een kasteel weergegeven. Waarschijnlijk was het een grote versterkte boerderij met daaromheen een gracht. Het is bekend dat Mr. Johan Ruijl, rentmeester van de Domeinen en Geestelijke goederen van Grave, hier rond het jaar 1660 woonde. Bij het beleg van Grave in 1794 is Huize de Bolt afgebrand. Op het benedenstaande kaartje is de gracht hiervan nog zichtbaar. In het huidige landschap en op kaartmateriaal is het perceel waar eens Huize de Bolt heeft gestaan, nog herkenbaar.

Om het gebied van ‘de Boltse Goederen’ te beschermen tegen hoogwater of kwelwater van de Beersche Maas, werden er dijken aangelegd. De eeuwenoude naam Hondsdijk is daar een voorbeeld van. In de jaren zestig is deze dijk echter helemaal afgegraven. Op het landkaartje is deze dijk nog te zien. De Hondsdijk splitst dus eigenlijk de Bolt in tweeën. Enerzijds de wat hoger gelegen boerderijen Op de Bolt en anderzijds de lagere broekgronden.

Een Broek is een laaggelegen stuk land dat nat blijft door kwel of door overstroming. Een moerassig stuk land dus dat enkel in drogere periodes gebruikt kon worden voor begrazing. Deze broekgronden waren niet verkaveld en in eigendom van Gemeente Escharen. Zij werden gemeenschappelijk gebruikt door boeren uit de omgeving. Escharen had langs rivier de Raam verschillende broekgronden. Zo kennen we ’t Esters Broek, het Grootbroek en dus ook het Boltsebroek.

De naam Het Boltsebroek is onlosmakelijk met deze streek en met de historie van Escharen verbonden. Wilt u meer lezen over de rijke geschiedenis van Escharen kijk dan eens op de website van onze heemkundewerkgroep Esters Heem: www.EstersHeem.nl